Çocuk Filmleri Festivali’nin Düşündürdükleri
Çocuk filmleri festivalinde gösterilecek filmlere psikoloji mezunu ve aile eğitimleri üzerinde çalışan bir kişi gözüyle bakma süreci başladığında aklıma gelmeyen ve sonrasında aklıma takılanlar oldu.
Filmleri seyrederken aklıma takılan soruların ilki çocuk filmi nedir? sorusu oldu. “Çocuklar için yapılmış filmler mi?” “İçinde çocuk olan veya geçen filmler mi?” “Çocuğa mesaj veren filmler mi?” “Yoksa başka bir şey mi?” doğrusunu söylemek gerekirse henüz cevabı bulamadım.
Çocukların çektiği filmleri seyrederken büyüklerden, var olan dizi ve filmlerden ne kadar etkilendiklerini fark etmiştik. Çekilen çocuk filmlerinde de farklı ama bir o kadar da benzer bir durum var aslında. Yetişkinlerin kafasında bir çocuk var ve bu çocuğun ihtiyaçları var. Çocuk filmlerinin bu öngörülen ve gerçekliği sınanmayan öngörü çerçevesinde yapıldığını düşünmeden edemiyor insan. Hatta bazen çocuğa rağmen filmlere de dönüşme riski var, düşünmeden edemedim. Çocuk filmi çocuğun dünyasını ve bakış açısını merak eden, anlamaya çalışan ve çocukla birliktelik yaratan filmse bu filmler bir yerlerde saklı herhalde.
Aklıma takılan bir başka konu ise insan nasıl oluyor da sansürcü, kraldan çok kralcı bir canavara bu kadar kısa bir sürede dönüşüyor. Filmleri izlemeye başladığım andan başlayarak yavaş yavaş paranoyam artmaya başladı, bak burada da sigara içiliyor, şimdi buradan hırsızlıkla ilgili negatif bir mesaj çıkar mı? ….. Sonrasında biraz çocuk gözünden bakmaya çalıştım. Bu esnada da şunu fark ettim ki benim zihnimdeki çocuk algısı da oldukça güçlü ve katı ona takılıp kalıyorum. Bu esnada belki aileyle çalışma pratiğinden kaynaklanıyor. Filmin içinde ne olduğundan çok nasıl seyredildiği belirleyici oluyor galiba. Bir filmin çocuk filmi mi olduğu, çocuğun bu filmden ne aldığı, neyi gördüğü veya odaklandığını anlayabilmenin bana göre tek bir yolu birlikte izlemek ve üzerinde konuşabilmek. Benim gördüğümle onun gördüğü çok farklı sanki. Bazı filmler için endişem olsa da filmler çocuğa bir katkı sağlasın diye yapılıyor. Her ne kadar katkının ne olduğu ve neleri içerdiği yetişkin tarafından tanımlanıyor ve sorgulanmıyor olsa da. Ama çocuğun ne aldığı cebine ne koyduğu soru işareti.
Yukarıdaki tüm zihinsel karmaşanın ulaştığı bence önemli iki nokta var; birincisi iyi ki çocuk filmleri festivali var ve bu sorular akla geliyor. İkinci nokta ise aile ve çocuğun birlikte film seyretmesi ve film üzerine sohbet edebiliyor olmasının önemi. Yetişkinle bir filme birlikte gittiklerinde bu film üzerine sohbet etme ihtiyacı duyarlar ve bunu akademisyenlerin birçoğu ihtiyaç olarak tanımlamaktadır. Ailelerin unutmaması gereken önemli bir nokta da budur. Çocuklar da izledikleri ile ilgili sohbete ihtiyaç duyar ve biz yetişkinlerin çocuklarla yapabileceği en iyi şey izlenen bir film sonrası öğüt verme kaygısı yaşamadan çocukla aynı yetişkinle yapabildiğimiz ve ihtiyaç duyduğumuz gibi sohbet edebilme becerisini geliştirmek olacaktır. Benim bu süreçten öğrendiğim ve bundan sonra uygulayamaya çalışacağım da bu olacak. Umut ederim şimdilik 5 yaşında olan ve hiçbir filmi kaçırmayan oğlumla başara bilirim.
Hepimize kolay gelsin
